Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından başlatılan yeni doğal gaz tarifesi uygulaması, milyonlarca haneyi etkilerken özellikle merkezi ısıtma sistemine sahip sitelerde yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. “Çok tüketen çok ödeyecek” mantığıyla hayata geçirilen sistem, bazı kullanıcılar için beklenmedik sonuçlar doğurabilir.
4 Nisan itibarıyla yürürlüğe giren uygulamayla birlikte, illerin ortalama doğal gaz tüketim seviyeleri baz alınarak yeni bir fiyatlandırma modeline geçildi.
Belirlenen ortalamanın yüzde 75’ini aşan tüketimler artık daha yüksek tarifeden, yani ikinci kademeden ücretlendiriliyor. Bu sistemle birlikte devlet desteklerinin zamanla azaltılması ve maliyet odaklı fiyatlandırmaya geçilmesi hedefleniyor.
Ancak uygulamanın en çok tartışılan yönü, merkezi ısıtma sistemine sahip sitelerde ortaya çıkıyor. Bu yapılarda tüm tüketim tek sayaç üzerinden hesaplanıyor ve toplam fatura daire sayısına bölünerek paylaştırılıyor.
Sorun ise tam burada başlıyor: Aynı binada küçük 1+1 daireler ile geniş 4+1 ya da dubleks daireler birlikte bulunabiliyor. Toplam tüketim yüksek çıktığında tüm bina ikinci tarifeye giriyor ve herkes aynı oranda ödeme yapmak zorunda kalıyor.
Bu sistem, özellikle küçük metrekareli evlerde yaşayanlar için dezavantaj yaratıyor. Daha az enerji tüketen bir kullanıcı, binanın toplam tüketimi yüksek olduğu için daha pahalı tarifeden fatura ödeyebiliyor.
Uzmanlara göre bu durum, “adil fatura” ilkesini zedeliyor ve bilinçli tüketimi teşvik etmek yerine cezalandırıcı bir sonuç doğurabiliyor.
Sektör temsilcileri, sorunun çözümü için Avrupa’daki örnekleri işaret ediyor. Bu sistemlerde her dairede bulunan dijital ısı ölçerler sayesinde tüketim bireysel olarak takip ediliyor.
Bu sayede herkes yalnızca kendi harcadığı enerji kadar ödeme yapıyor ve ortak kullanımın getirdiği adaletsizlik ortadan kaldırılıyor.
